Aktualności

Wsparcie na drodze do innowacji to przede wszystkim realne doświadczenie przekazywane przez praktyków. Podczas warsztatów organizowanych przez PFR, EBI oraz PwC, Jakub Augustynowicz z BZK Energy dzielił się wiedzą na temat współpracy w ramach Funduszu Innowacyjnego (Innovation Fund).

Współczesny ekosystem innowacji w Polsce staje przed kluczowym wyzwaniem: jak skutecznie sięgać po europejskie środki, które pozwolą na realizację najbardziej ambitnych projektów technologicznych?

Finansowanie w zasięgu każdej firmy

Odpowiedzią są warsztaty, które stały się platformą wymiany wiedzy między startupami, funduszami Venture Capital (VC) a instytucjami europejskimi. Jakub Augustynowicz, reprezentujący BZK Energy, zaprezentował na przykładzie sukcesu projektu „Ambassador”, że unijne fundusze są w zasięgu ręki każdej polskiej firmy.

Bezzwrotne wsparcie paliwem innowacji

BZK Energy to dziś jeden z polskich liderów w korzystaniu z Funduszu Innowacyjnego (Innovation Fund). Wybór tej ścieżki nie był przypadkowy. Jak podkreśla Augustynowicz, kluczowym atutem programu jest jego w pełni finansowy i bezzwrotny charakter.

– Wsparcie z Funduszu Innowacyjnego nie wymaga zaciągania pożyczek, co odróżnia go od wielu programów krajowych – powiedział Jakub Augustynowicz. – To realny zastrzyk kapitału, który pokrył około 30 proc. naszych kosztów inwestycyjnych. Bez tej motywacji wiele ambitnych działań i innowacji, które dziś wdrażamy, mogłoby nigdy nie opuścić fazy planowania – zauważa przedstawiciel BZK Energy.

Przełamywanie barier

Realizując zadanie z zakresu dzielenia się wiedzą (knowledge sharing), Augustynowicz zwraca się bezpośrednio do twórców startupów, obalając jeden z największych mitów dotyczących funduszy unijnych – barierę językową. Jego przekaz jest prosty: perfekcyjny angielski nie jest warunkiem koniecznym do odniesienia sukcesu.

Ekspert podkreśla, że pracownicy Funduszu Innowacyjnego są nastawieni na merytorykę i pomoc, a nie na ocenę biegłości językowej wnioskodawcy. To ważna lekcja dla młodych przedsiębiorców, którzy często rezygnują z globalnych szans z powodu braku pewności siebie w komunikacji międzynarodowej.

Strategia skutecznego wnioskowania

Dla startupów uczestniczących w warsztatach, najcenniejsze są konkretne wskazówki dotyczące samego procesu aplikacyjnego. Reprezentant BZK Energy wyliczył fundamenty sukcesu:

• Dociekliwość: „Pytajcie, pytajcie i jeszcze raz pytajcie”. Bezpośredni kontakt z urzędnikami Funduszu pozwala uniknąć kosztownych błędów
• Wsparcie ekspertów: współpraca z wyspecjalizowanymi firmami doradczymi może znacząco podnieść jakość wniosku
• Determinacja zespołu: kluczem jest zaangażowanie ludzi gotowych na pracę wykraczającą poza standardowe ramy czasowe.

Inicjatywy mające na celu dzielenie się wiedzą pokazują potencjalnym beneficjentom, beneficjentom środków unijnych, że finansowanie to bardzo ważny, ale tylko jeden z elementów procesu postawania innowacji. Równie ważne jest korzystanie z doświadczenie tych, którzy drogę do finansowani już przeszli i chcą pomóc innym uniknąć pułapek na drodze do wielkiej innowacji.

Trzy polskie firmy – BZK Energy, Biowatt oraz Atlas Ward – połączyły siły, aby zrealizować pionierski projekt AMBASSADOR. Jest to innowacyjna biometanownia, która ma szansę stać się wzorcem dla tego typu instalacji w całej Europie Środkowo-Wschodniej. Inwestycja otrzymała prestiżowe wsparcie z unijnego Funduszu Innowacyjnego w wysokości blisko 8 mln EUR.

BZK Energy spółka celowa należąca do spożywczo-paliwowego BZK Holding (w jego skład wchodzi m.in. Bakoma i Biogra) zamierza pod koniec przyszłego roku uruchomić innowacyjną biometanownię w południowo-zachodniej Polsce. W tej części Europy będzie to pierwszy hermetycznie zamknięty, bezodpadowy i samowystarczalny obieg produkcyjny biometanu, biogennego CO₂ i płynnego nawozu (pofermentu).

Projekt AMBASSADOR

Biometanownia BZK Energy będzie jednym z pierwszych tego typu obiektów w Polsce. Od klasycznej biogazowni odróżnia ją m.in. to, że poza produkcją z biogazu prądu i ciepła (na własne potrzeby), będzie go przede wszystkim uzdatniać i zatłaczać bezpośrednio do sieci gazowej, dywersyfikując regionalnie źródła błękitnego paliwa.

Inwestycja będzie korzystać z technologii, która łączy hermetyczną fermentację beztlenową obornika i gnojowicy z technologią uzdatniania biogazu. W efekcie możliwe stanie się pozyskiwanie i skraplanie biogennego CO₂ oraz produkcja biometanu wysokiej klasy, przeznaczonego do dystrybucji w klasycznych sieciach gazowych. Z pozostałości procesu fermentacji powstanie naturalny nawóz, tzw. poferment.

– Budowa tej biometanowni udowadnia, że polskie koncepcje i myśl technologiczna potrafią skutecznie konkurować na najwyższym poziomie o europejskie granty – mówi Jakub Augustynowicz, dyrektor inwestycyjny BZK Energy. – Liczymy, że ten projekt będzie też impulsem do rozpoczęcia dywersyfikacji źródeł gazu w Polsce, czego konieczność kolejny raz potwierdzają zjawiska geopolityczne.

Integracja technologii i praca w trybie off-grid

Biometanownia budowana w ramach projektu AMBASSADOR jest tak pomyślana, aby była w pełni powtarzalna w sensie inwestycyjnym i gotowa do wdrożenia na znacznie większą skalę.

– Część wyprodukowanego biometanu będzie wykorzystywana do wytwarzania ciepła i energii elektrycznej na potrzeby samej instalacji, co umożliwi jej pracę w trybie off-grid – tłumaczy Tomasz Kajdan, wiceprezes zarządu Biowatt, polskiej firmy, która dostarcza w tym projekcie rozwiązania technologiczne. – Innowacyjną częścią projektu jest również nowoczesny system sterowania połączonymi procesami – podkreśla Kajdan.

Biowatt zaznacza, że wykorzystuje w tym projekcie swoje doświadczenie zdobyte w ciągu ponad 15 lat przy budowie kilkunastu instalacji biogazowych w Polsce. Firma dysponuje prawdopodobnie największym w Polsce zespołem projektantów i technologów biogazowych.

Polska inwestycja, polscy wykonawcy

– Zrozumienie jak dynamicznie działają polscy inwestorzy i umiejętność reagowania na wynikającego z tego potrzeby stanowi istotną przewagę konkurencyjną – mówi Mateusz Zawadzki dyrektor sprzedaży spółki Atlas Ward, która dzięki podpisanej w tym tygodniu umowie wchodzi do kolejnego sektora zaawansowanych usług budowlanych.

To trzecia rdzennie polska firma w tym projekcie. Przedstawiciele Atlas Ward podkreślają, że interesują ich takie projekty jak AMBASSADOR, czyli ambitne, wymagające inwestycje, gdzie sprawdzają się zespoły z dużym doświadczeniem, elastyczne w działaniu, o wysokiej kulturze organizacyjnej.

Innowacyjna biometanownia to dla Atlas Ward doskonała okazja, aby pokazać kompetencje, na które liczą inwestorzy szukający najwyższej jakości wykonawstwa.

PROJEKT AMBASSADOR W SKRÓCIE

 Projekt funkcjonuje pod nazwą AMBASSADOR, ponieważ polska biometanownia ma przetrzeć szlak dla kolejnych realizacji, które mogą skopiować model zastosowany w tej inwestycji.

 Uczestnicy projektu: BZK Energy, Bioagra (spółki BZK Holding, w którego skład wchodzi m.in. Bakoma)

• Wykonawcy: Biowatt (technologia), Atlas Ward (wykonawstwo budowlane)
• Kwota dotacji: blisko 8 mln EUR
• Kategoria: przemysł energochłonny (EII)
• Produkty: biometan, biogenne CO₂, nawóz organiczny – poferment.

Cechy projektu:

• hermetyczność: cały proces produkcji biogazu i pofermentu oraz wychwytywania CO₂ jest szczelnie zamknięty
• zero odpadów: integracja procesów fermentacji beztlenowej z technologiami wychwytywania i oczyszczania CO₂ tworzy zamknięty system cyrkulacyjny
• niezależność energetyczna (off-grid): instalacja będzie wykorzystywać część wyprodukowanego biogazu do generowania własnego ciepła i energii, pracując niezależnie od sieci energetycznej
• ujemna emisyjność: redukcja emisji gazów cieplarnianych o 277 proc. w porównaniu do gazu ziemnego; szacuje się, że w ciągu pierwszych 5 lat instalacja zapobiegnie emisji ponad 256 100 ton ekwiwalentu CO₂
• wydajność: roczna produkcja wyniesie ponad 5 mln m³ wysokiej jakości biometanu oraz blisko 4 mln m³ ciekłego CO₂ o jakości spożywczej.

Fundusz Innowacyjny (Innovation Fund)

Fundusz Innowacyjny to największy na świecie program finansowania demonstracji innowacyjnych technologii niskoemisyjnych, zarządzany bezpośrednio przez Komisję Europejską (DG CLIMA) i agencję wykonawczą CINEA. Jego celem jest wspieranie projektów, które przyczyniają się do redukcji emisji gazów cieplarnianych, a jednocześnie wprowadzają przełomowe rozwiązania w sektorach przemysłowych, energetycznych i transportowych. Fundusz jest w całości finansowany ze środków pochodzących z unijnego systemu handlu emisjami (EU ETS), co oznacza, że jego budżet pochodzi z opłat za emisję CO₂.

Spółka BZK ENERGY ogłasza postępowanie ofertowe na zaprojektowanie i budowę nowoczesnego gazociągu średniego ciśnienia. Inwestycja połączy biometanownię z siecią gazową wysokiego ciśnienia w Kietrzu (woj. opolskie), stanowiąc kluczowy element rozwoju infrastruktury odnawialnych źródeł energii w regionie.

Cel i zakres projektu

Wybrany wykonawca będzie odpowiedzialny za opracowanie pełnej dokumentacji projektowej, w tym projektów budowlanych, wykonawczych i technicznych oraz uzyskanie ostatecznego pozwolenia na budowę. Wykonawca będzie musiała również pozyskać prawa do nieruchomości niezbędnych do realizacji inwestycji wraz z wszelkimi uzgodnieniami z właścicielami gruntów oraz zrealizować roboty budowlane i montażowe, w tym dostawę niezbędnych urządzeń technologicznych. Finałem prace będzie uzyskanie pozwolenia na użytkowanie dla całego zakresu inwestycji.

Finansowanie

Gazociąg będzie służył do transportu biometanu lub gazu ziemnego, a jego minimalna przepustowość została określona na poziomie 200 m3. Inwestycja realizowana jest w ramach wsparcia z funduszy europejskich, np. projekt otrzymał dofinansowanie jako projekt „AMBASSADOR”, wedle umowy zawartej z Komisją Europejską (Agencja CINEA).

Informacje dla oferentów

Postępowanie prowadzone jest w trybie zasady konkurencyjności. Firmy zainteresowane udziałem w projekcie muszą wykazać się odpowiednim doświadczeniem w projektowaniu i budowie gazociągów o długości co najmniej 1000 mb w ciągu ostatnich 5 lat.

Kluczowe terminy:

a) termin składania ofert: do 23 marca 2026 r.
b) planowane podpisanie umowy: kwiecień 2026 r.

Kryteria oceny ofert:

a) cena (waga 60%).
b) koszt sfinansowania uzyskania praw do działek (waga 20%).
c) skrócenie terminu realizacji zamówienia (waga 20%).

To przełomowy rok dla polskiej energetyki. Jak wynika z opublikowanego właśnie raportu European Biogas Association (EBA), Polska w 2025 roku oficjalnie dołączyła do elitarnego grona państw wtłaczających biometan do sieci gazowej.

Mimo sukcesu nad Wisłą, cały kontynent europejski zmaga się z wyzwaniami, które mogą wyhamować zieloną rewolucję.

Koniec gazowej zależności?

Europa wciąż importuje aż 273 mld metrów sześciennych gazu rocznie, co stanowi lwią część jej całkowitego zużycia. Biogaz jest dziś postrzegany jako narzędzie walki z ociepleniem klimatu, ale przede wszystkim jako fundament bezpieczeństwa energetycznego. Jego rola rośnie tym bardziej, że tradycyjne moce wytwórcze energii w Unii Europejskiej spadły w ciągu dekady o ponad 40 GW. Biogazownie, jako stabilne źródło energii, są niezbędne do bilansowania sieci energetycznej w okresach niskiej produkcji z wiatru i słońca.

Polska wtłacza biometan gaz do sieci

Raport EBA zauważą, że rok 2025 zapisze się w historii jako moment, w którym Polska stała się 25. krajem w Europie produkującym biometan na skalę przemysłową. To wynik wieloletnich starań.

Pisaliśmy o tym, że Polska Spółki Gazownictwa poinformowała w listopadzie, że do krajowej sieci dystrybucyjnej gazu po raz pierwszy przyłączono biometanownię. Instalacja ma moc aż 45 MW i powstała w cukrowni w Strzelinie (woj. dolnośląskie). Biometanownia znajduje się zaledwie 400 metrów od najbliższego zabudowania, co jest spotykane we Francji czy w Niemczech. https://bzkenergy.pl/pierwsza-biometanownia-w-polsce-w-sieci-gazowej/

Biometanownie dostarczają energię, ale także przetwarzają odpady organiczne, które trafiały dotychczas na pola lub na wysypiska odpadów w produkty o wysokiej wartości:

• biometan: oczyszczony biogaz składający się w 45–85% z metanu i 25–50% z dwutlenku węgla
• poferment: w 2024 r. Europa wytworzyła 25 mln ton tego organicznego nawozu, który może zastąpić nawet 17% unijnego zapotrzebowania na azot
• biogenne CO2: wychwytywane do celów przemysłowych, m.in. w produkcji żywności i e-paliw.

Potencjał kontra bariery

Mimo zadeklarowanych 28,4 mld euro inwestycji prywatnych do 2030 roku, branża ostrzega przed „regulacyjną niepewnością”. Aby w pełni wykorzystać potencjał sektora, który do 2040 roku mógłby zastąpić ponad 65% kopalnego azotu w rolnictwie, konieczna jest lepsza koordynacja między Brukselą a rządami krajowymi.

Polska ma jeden z największych w Europie potencjałów do zrównoważonej produkcji biometanu, który szacowany jest na 4 mld m sześc., z opcją na 8 mld m sześc. rocznie. Tymczasem w kraju działa tylko jedna biometanownia, a wykorzystanie tego gazu jest symboliczne – wskazali eksperci podczas debaty zorganizowanej przez DISE Energy. 

Zdaniem ekspertów bez stabilnych regulacji i wsparcia operacyjnego ze strony państwa potencjał produkcyjny biometanu może zostać zmarnowany – ze stratą dla bezpieczeństwa energetycznego kraju i skutecznej gospodarki emisjami wielu sektorów gospodarki, a w szczególności polskiego rolnictwa.

Ogromny potencjał, symboliczne wykorzystanie

Dr inż. Agata Romanowska z Dolnośląskiego Instytutu Studiów Energetycznych (DISE Energy), otwierając spotkanie, podsumowała prowadzony w DISE Energy projekt „Uruchomienie potencjału polskiego biometanu”. Wynika z niego, że z jednej strony jest w kraju ogromny potencjał do produkcji odnawialnego gazu, ale z drugiej tylko symboliczne wykorzystuje się to, co już wyprodukowano w jedynej działającej w Polsce biometanowni.

„Choć Polska dysponuje jednym z największych w Europie potencjałów do produkcji biometanu, szacowanym na 3-4 mld m sześc., a nawet 8 mld m sześc. rocznie, sektor wciąż praktycznie nie istnieje. W kraju działa dziś zaledwie jedna biometanownia, a setki projektów utknęły na etapie analiz i pozwoleń” – wskazała ekspertka. Wykorzystanie biometanu mogłoby mieć kluczowe znaczenie pod względem uniezależniania się od ryzyk geopolitycznych, związanych z importem gazu, rozpraszania źródeł odnawialnej energii – w przeciwieństwie do innych OZE – niezależnych od pogody i łatwych w magazynowaniu i transporcie, a także dekarbonizacji wielu sektorów polskiej gospodarki. W miarę zazieleniania krajowego miksu energetycznego oraz rozwoju technologii w energetyce, rozwiązania będą coraz bardziej dostępne. Ważne, by już na początku rozwoju rynku biometanu wiedzieć, gdzie jego zastosowanie będzie najrozsądniejsze.

Dodała, że z analizy sytuacji wynika, że odpowiadają za to: niestabilna polityka energetyczna kraju, bariery administracyjne, brak dialogu i edukacji energetycznej na poziomie społecznym i instytucjonalnym, a także brak stabilnych narzędzi finansowych oraz rozwiązań dla inwestorów – zwłaszcza w dostępie do sieci gazowej.

Główna przeszkoda – bariery administracyjne i brak edukacji

Dr inż. Romanowska zwróciła się do praktyków rynku biometanowego, żeby, bazując na swoim doświadczeniu, podali możliwe przyczyny tego impasu i wskazali możliwości jego pokonania.

Według Sylwii Koch-Kopyszko z Kancelarii Doradztwa Energetycznego, prezesa Stowarzyszenia Zielony Gaz dla Klimatu, główną przeszkodą w rozwoju rynku biometanu w Polsce są bariery administracyjne, niewydolność systemu i brak rynku zbytu, który mógłby zapewnić inwestycjom stabilność finansową.

„Ogromnym problemem jest opór społeczny, wynikający z braku edukacji, której zabrakło ze strony administracji państwowej. Do tej pory rozwój biogazu był oddolny, a nie systemowy, z państwowym wsparciem” – wskazała prezes Koch-Kopyszko. Jej zdaniem to wielki błąd.

Stawka wynosi zero

Aleksander Zawisza, ekspert Instytutu Polityki Energetycznej, zwrócił uwagę, że hamulcem dla rozwoju rynku biogazowego jest dystrybucja, która od lat sygnalizuje, że przyłączanie biometanowni jest dla niej „nieopłacalne” – mimo że system przesyłowy jest otwarty na biometan, a stawka za wprowadzenie gazu do sieci przesyłowej wynosi zero.

„Nie brzmi to logicznie, ale dystrybucja od sześciu lat utrzymuje, że biometan jej się nie opłaca, choć to właśnie ona ma z niego największe korzyści” – powiedział ekspert, wyliczając roczne oszczędności rzędu 320 tys. zł na samych rezerwach mocy.

W ocenie Aleksandra Zawiszy pieniądze, które dziś trafiają na dotacje dla pojedynczych biometanowni, mogłyby rozwiązać strukturalne problemy sieci na wiele lat.

Jak przypomniała dr inż. Agata Romanowska, rynek biomentanu w Polsce cierpi na brak popytu, który upatruje, m.in. w dekarbonizacji przemysłu, który obecnie jest konsumentem niemal połowy gazu ziemnego w Polsce. Zwróciła się do Kamila Laskowskiego, lidera Projektu Przemysłowego w Fundacji Instrat, o ocenę potencjału wykorzystania biometanu w procesie dekarbonizacji gospodarki.

Biometan może trafić do przemysłu

Według eksperta Fundacji Instrat Polska mogłaby stać się miejscem budowy huty „zielonej stali”, zasilanej właśnie biometanem. Wskazał, że produkcja 2 mln ton stali metodą niskoemisyjną wymagałaby jednak ok. 500 mln m sześc. biometanu rocznie, czyli jednej szóstej całego krajowego potencjału.

„Biometan może być paliwem dla pieców szybowych, umożliwiając produkcję stali bez emisji CO2. Jednak dziś brakuje podaży, która pozwoliłaby to realnie zaplanować” – powiedział Laskowski.

Dodał, że biometan jako czyste i stabilne źródło energii oraz surowiec do produkcji mógłby być wykorzystywany również przez przemysł nawozowy, który dziś cierpi pod naporem tanich produktów z Rosji i Białorusi.

Inne zastosowanie – ciężki transport

Według Jacka Nowakowskiego, wiceprezesa zarządu Polskiej Platformy LNG i bioLNG, kolejnym doskonałym miejscem wykorzystania biomenatu jest ciężki transport. Wyjaśnił, że transport już dziś zgłasza wyraźne zapotrzebowanie na biometan, szczególnie w formie bioLNG.

„W Polsce jeździ 3,5 tys. ciężarówek na bioLNG, ale niemal wszystkie tankują paliwo w Niemczech. U nas bioLNG jest dużo droższe niż LNG, w Niemczech – odwrotnie. Dzieje się tak, bo mają tam spójny system zachęt i kar” – podkreślał ekspert rynku LNG. Dodał, że nie dziwi go, że polskie ciężarówki jeżdżą tankować za Odrę.

Rynek giełdowy biometanu

Zdaniem Nowakowskiego w Polsce brakuje mechanizmów, które pozwoliłyby sprzedawać bioLNG w cenach konkurencyjnych wobec paliw kopalnych. „To zaś blokuje inwestycje i rozwój infrastruktury do tankowania biometanu” – ocenił.

Na kolejną kwestię ograniczającą rozwój biometanu w Polsce zwrócił uwagę dr Marcin Sienkiewicz, menager ds. rynków gazu Towarowej Giełdy Energii, wskazując na brak przejrzystych mechanizmów ustalania ceny biometanu. A to, jego zdaniem, jest problematyczne dla inwestorów starających się np. o kredyt w banku.

Sienkiewicz poinformował, że Towarowa Giełda Energii już pracuje nad stworzeniem pierwszego w Europie rynku giełdowego biometanu.

„Handel będzie odbywać się w formule aukcji kupna i sprzedaży, z uwzględnieniem parametru zrównoważoności każdej partii gazu. Biometan nie jest bowiem jednorodnym produktem. Każda partia ma inną wartość emisyjną, dlatego chcemy stworzyć platformę, która to uwzględni i pozwoli wyznaczyć realną cenę rynkową” – mówił ekspert.

Jak podkreślił, zorganizowany rynek giełdowy biometanu ucywilizuje sytuację i da impuls do rozwoju zrównoważonej produkcji.

Rok 2026 przełomowy?

W opinii Sylwii Koch-Kopyszko bez działań państwa rynek nie ruszy, bo biometan potrzebuje impulsu regulacyjnego, który stworzy popyt i zapewni stabilność dla inwestorów. Aleksander Zawisza dodał, że kolejne strategie nie wystarczą, że potrzebne są konkretne zmiany ustawowe, w tym ustawy biometanowej.

Według Jacka Nowakowskiego biometan powinien być uwzględniony na poziomie unijnym w systemach kwotowych i klimatycznych na równi z OZE. Kamil Laskowski dodał, że państwo musi pomóc w budowie rynku zbytu, bo mamy technologie, projekty, substraty i inwestorów. „Brakuje tylko jednego – gwarancji, że ktoś ten biometan kupi” – zaznaczył.

Dr Agata Romanowska, podsumowując dyskusję, podkreśliła, że rok 2026 może być przełomowy dla polskiego rynku biometanu, jeżeli tylko zapadną decyzje o uruchomieniu jego potencjału. „Po wielu rozmowach z administracją, instytucjami, przedstawicielami samorządów, rolnictwa i przemysłu, wiemy, gdzie dokładnie należy jeszcze kierować dalsze starania. Potrzeby są niemal identyczne jak w innych krajach europejskich, które z tymi barierami sobie skutecznie poradziły”. Rekomendacje i dobre praktyki można znaleźć w ogólnodostępnej publikacji DISE Energy „Uruchomienie potencjału polskiego biometanu”.

DISE Energy, czyli Dolnośląski Instytut Studiów Energetycznych z siedzibą we Wrocławiu, to jeden z najważniejszych polskich Think Tank’ów zajmujących się problemami transformacji energetycznej, bezpieczeństwa energetycznego, liberalizacji rynku gazu, zarządzania finansami przedsiębiorstw energetycznych oraz zagadnieniami efektywności projektów infrastrukturalnych w energetyce.

Komisja Europejska opublikowała nową Strategię Biogospodarki, która rzuca zupełnie nowe światło na rolę biogazowni w europejskim przemyśle. Od teraz to zakłady produkujące prąd i ciepło, ale także nowoczesne biorafinerie, będące kluczem do niezależności surowcowej Unii Europejskiej.

27 listopada 2025 roku zapisał się w historii europejskiej energetyki jako punkt zwrotny. Tego dnia Komisja Europejska opublikowała nową Strategię Biogospodarki, która kończy epokę traktowania biogazu jako niszowej ciekawostki. Bruksela mówi jasno: biometan to fundament bezpieczeństwa energetycznego kontynentu i klucz do nowoczesnego rolnictwa. 

Więcej niż energia

Nowa strategia UE kładzie nacisk na to, że instalacje biogazowe są fundamentem gospodarki obiegu zamkniętego. Dzięki nowym wytycznym, zakłady te będą traktowane jako centra produkcyjne generujące szeroką gamę innowacyjnych produktów:

• zielony wodór i syngaz dla przemysłu ciężkiego
• bio-plastiki i polimery – zastępujące tworzywa sztuczne z ropy naftowej
• e-paliwa – niezbędne dla transportu lotniczego i morskiego.

To podejście współgra z ogłoszonymi niedawno danymi, według których Europa produkuje już 22 mld m³ biogazów, a Polska właśnie wtłoczyła swój pierwszy biometan do sieci standardowej gazowej.

Uderzenie w import nawozów

Jednym z najmocniejszych punktów strategii jest postawienie na bio-nawozy. Europa chce drastycznie ograniczyć import nawozów syntetycznych, który w 2024 roku wyniósł ponad 24 miliony ton.

Już dziś sektor biogazu dostarcza 3 miliony ton organicznych nawozów azotowych, co zaspokaja 17% unijnego popytu. Dla rolników z całej Polski oznacza to dostęp do tańszych, lokalnych produktów poprawiających strukturę gleby, przy jednoczesnym rozwiązaniu problemu utylizacji obornika czy odpadów z przetwórstwa.

Nowy towar eksportowy

Bruksela po raz pierwszy tak wyraźnie docenia potencjał tzw. biogennego CO2. W przeciwieństwie do dwutlenku węgla z węgla czy gazu, ten pochodzący z biogazowni jest uznawany za narzędzie do trwałego usuwania węgla z atmosfery. Obecnie 127 zakładów w Europie już dostarcza ten surowiec do przemysłu spożywczego (np. do produkcji napojów gazowanych) oraz technicznego, pokrywając 14% rynkowego zapotrzebowania.

Więcej: Strategia Biogospodarki UE

https://environment.ec.europa.eu/document/download/dbf8d2ba-9332-4f7a-b336-f356fa4b7236_en?filename=COM_2025_960_1_EN_ACT_part1_v10_0.pdf

Polska Spółki Gazownictwa poinformowała, że do krajowej sieci dystrybucyjnej gazu po raz pierwszy przyłączono biometanownię. To historyczne wydarzenie, które stanowi ważny kamień milowy na drodze do transformacji energetycznej w Polsce. Instalacja ma moc aż 45 MW i powstała w cukrowni w Strzelinie (woj. dolnośląskie).

Moc aż 45 MW

W cukrowni w Strzelinie biogazownię uruchomiono już w 2012 r., a jej moc wynosiła 4 MW. Celem obecnej inwestycji było zwiększenie potencjału biogazowni. Nowa infrastruktura energetyczna ma moc aż 45 MW i może produkować ponad 9 tys. m3 biogazu na godzinę.

Produkcja biogazu, energii elektrycznej i ciepła

Tworzą ją cztery fermentory po 10 tys. m3 i dwa postfermentory oraz zaawansowana technologicznie instalacja do oczyszczania osadu pofermentacyjnego, przetwarzanego do czystej wody i nawozu.

Produkcja energii elektrycznej i cieplnej z biomasy odbywa się w procesie beztlenowej fermentacji metanowej w komorach fermentacyjnych.

Biogaz z pozostałości roślinnych

Biogazownia w Strzelinie wykorzystuje pozostałości roślinne z buraków cukrowych do produkcji biogazu. Większość z niego ma być używana na potrzeby własne cukrowni, natomiast nadwyżki, po oczyszczeniu do postaci biometanu, będą wtłaczane do sieci gazowej za pośrednictwem 9-kilometrowego gazociągu.

Gotowi na zielony gaz

W oficjalnym komunikacie PSG, dr Szymon Paweł Moś, członek zarządu spółki, podkreśla, że spółka jest gotowa na przyjęcie biometanu i intensywnie modernizuje oraz rozbudowuje sieć gazową w całym kraju.

Według przedstawicieli PSG, w tym roku firma przeznacza na rozwój 3,3 mld zł, z czego ponad miliard na nowe przyłączenia, a w przyszłym roku planowane inwestycje mają wynieść 3,5 mld zł. Wszystko to ma na celu usprawnienie włączania zielonych gazów do krajowego systemu dystrybucyjnego.

Biometan będzie ważny

Znaczenie biometanu w polskim miksie energetycznym będzie rosnąć. Spółka podkreśla, że jako odnawialne źródło energii jest w pełni niezależny od warunków pogodowych. Dzięki temu może stabilizować system w okresach zmiennej produkcji z innych źródeł OZE, takich jak wiatr czy słońce.

To kolejny krok w stronę budowania suwerenności energetycznej kraju. Polska, z piątym co do wielkości potencjałem wytwarzania substratu w UE, ma szansę stać się jednym z liderów na tym polu. Szacuje się, że potencjał produkcji biometanu w Polsce może sięgać nawet 4 mld m³.

Wsparcie dla inwestorów

W komunikacie prasowym PSG zaznacza, że aktywnie wspiera inwestorów w procesie przyłączania biometanowni do sieci. Do tej pory PSG wydało 970 decyzji dotyczących przyłączeń, a 12 umów zostało już zawartych.

BZK Energy ogłasza przetarg na zaprojektowanie i budowę biometanowni na Opolszczyźnie. Inwestycja ma charakter strategiczny i polega na stworzeniu innowacyjnego rozwiązania dla sektora energetycznego w ramach gospodarki obiegu zamkniętego. Projekt jest pierwszym tego typu rozwiązaniem w Polsce i całej Europie Środkowo-Wschodniej.

Projekt AMBASSADOR  

Prawie 8 mln EUR to znacząca część kosztu tego przedsięwzięcia, ale potrzeba znacznie więcej środków.

Jeśli chodzi o tzw. „kamienie milowe”, to oczekiwane rezultaty projektu są naszymi kluczowymi wskaźnikami sukcesu.

Przede wszystkim, musimy uruchomić i doprowadzić do stabilnej pracy instalację produkującą biometan. Naszym celem jest osiągnięcie wolumenu ponad 5 milionów metrów sześciennych wysokiej jakości biometanu rocznie, co przekłada się na 52 591 MWh energii. To fundamentalne potwierdzenie pełnej funkcjonalności całego przedsięwzięcia.

Równie istotne jest efektywne odzyskiwanie i przetwarzanie dwutlenku węgla. Tutaj dążymy do produkcji niemal 4 milionów metrów sześciennych, czyli blisko 8 tysięcy ton ciekłego, biogennego CO2 o jakości spożywczej.

Chcemy też produkować ponad 176 tysięcy ton pofermentu, co jest niezwykle ważne z perspektywy zrównoważonego rozwoju i gospodarki obiegu zamkniętego. Biometanownie przerabiają odpady w cenne zasoby.

Wreszcie, i to jest jeden z ważniejszych aspektów z punktu widzenia Funduszu Innowacyjnego, który udzielił finansowania z- oprócz niezbędnej innowacyjności projektu – musimy osiągnąć znaczącą redukcję emisji gazów cieplarnianych. Mówimy tu o zmniejszeniu emisji aż o 277% w porównaniu ze scenariuszem referencyjnym, czyli wydobyciem i użyciem gazu ziemnego. To kolejny mierzalny wkład instalacji, którą zamierzamy zbudować w ramach projektu AMBASSADOR. W tym przypadku chodzi o walkę ze zmianami klimatycznymi.

Instalacja powstanie w południowo-zachodniej Polsce. Jak wspomniałem, docelowa moc biometanowni w projekcie AMBASSADOR, wyrażona w produkcji biometanu, wyniesie 5 008 624 metrów sześciennych wysokiej jakości biometanu rocznie. Odpowiada to 52 591 MWh energii. Dodatkowo, instalacja będzie produkować blisko 4 miliony metrów sześciennych (7 876 ton) ciekłego CO2 o jakości spożywczej.

Będziemy wykorzystywali przede wszystkim substrat w postaci odchodów zwierzęcych, w ramach współpracy z sektorem hodowli zwierząt i upraw rolnych. To sprawdzony model kooperacji funkcjonujący w wielu projektach biogazowych.

Docelowo, wysokiej jakości biometan produkowany w instalacji będzie wprowadzany bezpośrednio do krajowej sieci gazowej. Tylko część biogazu będzie przeznaczona do produkcji energii elektrycznej – na potrzeby własne.

Planujemy zakończyć budowę instalacji do końca roku 2026. Na początku roku 2027 uruchomimy instalację i stopniowo będziemy skalować produkcję do poziomów docelowych, które wskazałem wcześniej.

Wybór wykonawcy dopiero przed nami. Kierujemy się przede wszystkim efektywnością i stabilnością rozwiązań. W ramach synergii muszą one jednak dać efekt, który jest sercem projektu, tj. współgrać ze sobą dostarczając w ramach jednego przedsięwzięcie kilka różnorodnych produktów o wysokiej jakości. Mam tu na myśli biometan, poferment oraz biogenne CO2, a – koniec końców – mierzalną redukcję emisji dwutlenku węgla do atmosfery.

Wkrótce ogłosimy stosowny przetarg dotyczący budowy instalacji, o czym z przyjemnością poinformujemy Państwa.

Konsorcjant to jedna z większych spółek w grupie, do której należy BZK Energy. Działa w regionie Polski, gdzie zlokalizowany jest projekt AMBASSADOR. Spółka ma bardzo duże doświadczenie w dziedzinie uruchamiania i skalowania produkcji przemysłowej. Dysponuje wiedzą i zespołem ekspertów o ogromnym doświadczeniu.

Projekt zostanie zrealizowany. Pozostajemy na etapie kwestii formalnych. Ten proces się wydłużył. Jesteśmy jedynym podmiotem, który może ten projekt zrealizować ze względu na jego zaawansowanie, ale także własność gruntów wyznaczonych pod inwestycję biogazową

Oryginalny materiał został opublikowany na łamach magazynbiomasa.pl